• 7.0 ºC  / 44.6 ºF   
  • Miasto Gdańsk
  • Miasto Gdańsk
  • PL / EN / DE / SE / RU / NO
  • Kontrast Kontrast
PASZPORTY COVIDOWE
Unia Europejska przygotowuje się do wdrożenia cyfrowego certyfikatu COVID-19, zwanego również paszportem szczepionkowym/covidowowym. Na podstawie paszportu możliwa będzie weryfikacja osoby co do zaszczepienia przeciwko COVID-19, posiadania statusu ozdrowieńca lub wykonania testu na COVID-19 w ciągu ostatnich 24 godzin, które to okoliczności mają umożliwić jego posiadaczowi swobodne przekraczanie granic w czasie pandemii.
A
A
data publikacji: 22 czerwca 2021 r.

Informacje o planie wprowadzenia paszportu covidowego od dłuższego czasu pojawiają się w mediach, budząc przy tym skrajne emocje. Z jednej strony paszporty covidowe są postrzegane jako kolejna forma kontroli obywateli czy narzędzie do presji na przeciwników szczepień do ich wykonania. Z drugiej strony paszporty covidowe mają stanowić oręż w walce z pandemią i umożliwić swobodne podróżowanie. Abstrahując od tej kontrowersji trzeba stwierdzić, że ich wprowadzenie wydaje się nieuniknione – planowany termin rozpoczęcia funkcjonowania sytemu ustalono na dzień 1 lipca 2021 r.

W ramach Unii Europejskiej z inicjatywą utworzenia unijnego zaświadczenia COVID-19 wystąpiła w dniu 17 marca 2021 r. Komisja Europejska, która wniosła o ustalenie unijnych zasad wydawania, weryfikacji i honorowania zaświadczeń COVID-19, zgodnie z którymi odbywać się będzie potwierdzanie zaszczepienia przeciwko COVID-19, statusu ozdrowieńca lub ujemnego wynik testu na COVID-19. Podczas spotkania, które odbyło się 20 maja 2021 r. przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej doszli do porozumienia co do wprowadzenia ww. zasad, które w konsekwencji umożliwią wydawanie tzw. paszportów covidowych. Jednym z głównych założeń porozumienia, jest zakaz nakładania przez państwa członkowskie Unii Europejskiej dodatkowych ograniczeń w podróżowaniu, po wdrożeniu paszportów, o ile nie będą one konieczne do ochrony zdrowia publicznego, co skutkować będzie między innymi brakiem konieczności odbywania kwarantanny, czy obowiązku poddawania się testowi na COVID-19.

Zgodnie z założeniami porozumienia, infrastruktura służąca wdrożeniu paszportów covidowych ma być gotowa na początku czerwca i po jej uruchomieniu, państwa członkowskie będą mogły do niej dołączać tak, aby od 1 lipca 2021 r. system mógł być już w pełni funkcjonalny. Paszporty covidowe mają być dostępne w dwóch formach: papierowej i cyfrowej udostępnianej na urządzeniach mobilnych. Będą one zawierać unikatowy kod QR i podpis cyfrowy, na podstawie których weryfikowana będzie ich autentyczność. Dokument – jak wskazano na początku - ma poświadczać: zaszczepienie przeciwko COVID-19, uzyskanie negatywnego wyniku testu na COVID-19 lub status ozdrowieńca, jednakże te dane nie mają być dostępne w trakcie trwania kontroli, podczas której jedynym kryterium które ma być weryfikowane jest autentyczność paszportu, natomiast dane w nim zawarte i ich poprawność, leżą w gestii państwa, który go wydał.

W Polsce, zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Zdrowia, paszport covidowy będzie dostępny w aplikacji mObywatel. Co ważne, w ramach działania systemu, nie będzie utworzona nowa baza danych, a dane wymagane dla funkcjonalności systemu mają być pobieranie z systemu eWUŚ, z którego na podstawie numeru PESEL istnieje możliwość pobrania informacji niezbędnych do funkcjonowania paszportów.

Pomimo szybkich prac w zakresie wprowadzenia paszportu covidowego wciąż otwarte pozostają kwestie, które poszczególne państwa członkowskie mają uregulować we własnym zakresie, w tym m.in. czy status zaszczepionego będzie posiadała osoba, która przyjęła jedną czy dwie dawki szczepionki (w przypadku szczepionek aplikowanych w dwóch dawkach), kto będzie finansował testy na COVID-19, zaszczepienie jakimi szczepionkami będzie honorowane (np. na Węgrzech dopuszczone zostały szczepionki rosyjskie i chińskie). Pozostawienie szerokiego luzu decyzyjnego państwom członkowskim powoduje, że zakładane ujednolicenie warunków, które należy spełnić podczas przekraczania granic na podstawie paszportu, nie zostanie w pełni osiągnięte, jeśli poszczególne państwa przyjmą różne rozwiązania w tych kwestiach. W tym miejscu należy przypomnieć, że Unia Europejska planuje przeznaczyć środki na dofinansowanie testów na COVID-19 w celu m.in. zapobiegania dyskryminacji w dostępie do ich wykonania.

W ostatnim czasie odbył się pilotaż, w ramach którego testowano efektywność systemu i infrastruktury cyfrowej. W ramach pilotażu testowano m.in. zdolność państw członkowskich do łączenia się z portalem Unii Europejskiej, przesyłanie i pobieranie kluczy publicznych i działanie zabezpieczeń. W Polsce pilotaż odbył się w okresie od 20 do 25 maja, a o jego wynikach do chwili obecnej nie poinformowano.

Jakkolwiek w warunkach funkcjonowania w opinii publicznej poważnych kontrowersji co do celowości stosowania różnych środków i ograniczeń mających na celu zwalczanie pandemii wprowadzenie paszportów covidowych budzić może różne emocje, to jednak mogą być one  poważnym argumentem na rzecz zlikwidowania ograniczeń w podróżowaniu na terenie Unii Europejskiej i przyczynić się do poprawy sytuacji branży turystycznej w nadchodzącym sezonie wakacyjnym.

 

Paweł Czerniewski – radca prawny, partner w Misiewicz, Mosek i Partnerzy Kancelaria Radców Prawnych

Michał Kiełczewski – aplikant radcowski