• 7.0 ºC  / 44.6 ºF   
  • Miasto Gdańsk
  • Miasto Gdańsk
  • PL / EN / DE / SE / RU / NO
  • Kontrast Kontrast
A w Przedbramiu...
A
A
data publikacji: 21 września 2018 r.
Zespół Przedbramia ulicy Długiej
Zespół Przedbramia ulicy Długiej
Gdańska Organizacja Turystyczna

Nas interesuje wspomniane wcześniej Wieża, Szyja i Katownia. Cegła, i to dwóch rodzajów, dominuje nad placem, od XVIII w. zwanym Targiem Węglowym. Dziś imponująca budowla stoi tam samotnie, ale w średniowieczu towarzyszyły jej mury obronne miasta i fosy. Budowę murów rozpoczęto w roku 1343, kiedy to miasto otrzymało stosowny przywilej od wielkiego mistrza zakonu krzyżackiego Ludolfa Königa. Inwestycja trwała wiele lat, żeby nie powiedzieć – stuleci. Upraszczając, wykopano fosę i w ciąg murów wbudowano bramę. Następnie unowocześniono założenia obronne miasta, przeprowadzając od zachodu drugą fosę. Pojawiły się też dwie cylindryczne wieże strzegące całego zespołu. Wzniesiono też dodatkową wieżę pośrodku urządzenia bramnego. Dzisiejsza Wieża Więzienna przystosowana już była do broni palnej. I to można zobaczyć podczas zwiedzania.

Nastały inne czasy i w drugiej połowie wieku XVI zbudowano wały ziemne, a także nową bramę od zachodu. To dzisiejsza Brama Wyżynna.

Od tego czasu Zespół Przedbramia przestał pełnić funkcję militarną. Zamieniony został na więzienie. W zbudowanej specjalnie Katowni umieszczono izbę tortur. Zamontowano też pręgierz. To tutaj odbywały się publiczne egzekucje obcych w mieście. W wieży było 16 cel, znajdowała się tam również cela żołnierzy skazanych na śmierć. Echem tych egzekucji jest historia niejakiego Hansa Krumbecka, który zasnąwszy na posterunku, został skazany na śmierć. Wyrok wykonano.

Odwiedzając Zespół Przedbramia warto się pokusić o odczytanie na drzwiach i ścianach wszystkich inskrypcji, jakie zostawili więźniowie. Są tam zarówno podpisy, jak i gmerki*, a także rysunki. A w jednej z cel koniecznie trzeba zwrócić uwagę na… buty. Zostały znalezione podczas wykopalisk archeologicznych, przeprowadzonych w Przedbramiu parę lat temu.  I na razie jest to jedyna taka kompletna para butów z wykopalisk.

Zespołem Przedbramia zarządza Muzeum Gdańska. Od 2006, aż do połowy kwietnia 2021 roku w zabytkowym budynku można było zobaczyć wystawę o historii bursztynu bałtyckiego. Od lipca 2021 siedzibą Muzeum Bursztynu jest Wielki Młyn.

* gmerk, to osobisty znak własnościowy. Używany przez mieszczan, kupców, chłopów, rzemieślników, a także artystów. Służył jako znak rozpoznawczy, często także handlowy. A również do kontroli jakości (np. w pracach budowlanych).

Ciekawostka jest dostępna także w wersji audio. Czyta Krystyna Czubówna.

Odsłuchaj: