Muzeum Sopotu zostało powołane do życia w lutym 2001 r. Na siedzibę nowo powstałej placówki wybrano zabytkową, położoną w ogrodzie tuż przy sopockiej plaży eklektyczną willę.

Wybudowano ją w latach 1903-1904 dla rodziny gdańskiego kupca i przedsiębiorcy Ernsta Augusta Claaszena (1853 – 1924). Architektem willi był Walter Schulz.

Zbiory Muzeum Sopotu obejmują około 10 tysięcy eksponatów historycznych i dzieł sztuki. W kolekcji znajdują się obiekty z zakresu malarstwa, grafiki, rzeźby oraz rzemiosła artystycznego ilustrujące dzieje miasta i regionu, a także dokumenty, mapy, fotografie, pocztówki związane z Sopotem i innymi miejscowościami, głównie kurortami nadmorskimi.

Zasadniczym trzonem zbioru są obiekty historyczne (fotografie, pocztówki, dokumenty) ściśle związane z Sopotem nierzadko przekazane przez mieszkańców miasta. Muzeum posiada także sporo eksponatów artystycznych i przedmiotów codziennego użytku pochodzących między innymi z sopockiego kasyna. W zbiorach znajdują się również osobiste drobiazgi, jak biżuteria, przedmioty toaletowe, zdobione naparstki, elementy garderoby (w tym wyprawa ślubna Ruth Koch z domu Claaszen), kostiumy kąpielowe (z Niemiec i Anglii) czy damskie torebki wieczorowe.

Obok działalności wystawienniczej i naukowo-badawczej Muzeum Sopotu organizuje wiele wydarzeń kulturalnych, rozrywkowych i edukacyjnych. Cyklicznie organizowane są – otwarte dla wszystkich – wykłady historyczne, które cieszą się dużym zainteresowaniem wśród gości muzeum, podobnie jak spacery historyczne. W sezonie letnim na świeżym powietrzu odbywają się koncerty muzyki jazzowej.